Ассаламу Iалайкум! ЙоI дIайохуьйту, масала, и йитинчул тIаьхьа цунна ШарIехь цхьа мах бу боху дIабала безаш, и хIун мах бу?

БисмиллахIиррохьманиррохьим

Ва Iалайкум ассалам ва рохьматуллахIи ва баракатухI!  

Зуда йитинчул тIаьхьа луш болу мах – цуьнан цIе Iаьрбийн маттахь «мутъIахI» ю. И мах а, урдо санна ваджиб бу, Къуръан тIехь Дала тIебожийна бу. Лекха хинволчу АллахIа аьлла: {Битинчу зударшна (хьакъ ду) пайдане даьхни, юккъерачу мехехь; (и далар) хьакъ ду Делах кхоьручарна тIехь}. (Сурат «Ал-Бакъарат» 241 айат.)

И мах хIоккхул бала беза аьлла билгалбина хадийна бац ШарIо, майрачуьнан а, зудчуьнан а барт хилларг бала мегаш ду, амма цаьршинан цхьана меха тIехь барт ца хилахь, къедано билгал бан беза иза, майрачуьнан хьоле а, зудчуьнан хьоле а хьаьжжина.

И мутъIахI хIунда дала деза? Иза дала деза зудчуьнан дог тедеш, дIасакъастаран хало яй йеш, дIасакъастар бахьана долуш кхоллаелла оьгIазло лахйеш.

Имам Нававийс – Дала къинхетам бойла цунах – аьлла, «Ал-Фатáвá» тIехь: «ХIара мутъIахI дала дезаш хилар а, иза шайн хьакъ хилар а дуккха а зударшна ца хаьа, цундела иза дIадовзийта деза, дIасадаржо а деза».